- In de natuurlijke situatie is een goed gevoel noodzakelijk voor de overleving, zie Gevoel S6 en tegelijk is prestatie noodzakelijk voor de overleving.
- Gevoelens zetten alle diersoorten aan tot gedrag, zoals getoond in de afbeelding Eenvoudig gedragsmodel, en prestatie is één van de kenmerken van gedrag die overleving mogelijk maken.
- Factoren zoals talent (aangeboren), ervaring en fysische conditie zijn samen bepalend voor het resultaat van een prestatie. Alle dieren met bewustzijn en de hogere diersoorten beschikken over deze prestatiebepalende factoren.
- Enkel de sociale zoogdieren hebben daarbovenop ook psychische behoeften zoals de behoefte aan erkenning van hun prestatie, wat betekent dat deze erkenning noodzakelijk is voor hun prestatie en dus voor hun overleving.
- Ook de mens heeft psychische behoeften, maar waar de vervulling van deze behoeften noodzakelijk zijn voor zijn overleving in de natuurlijke situatie, zijn ze dit niet langer in de cultuurafhankelijke situatie.
- De behoefte aan erkenning verklaart waarom mensen presteren. In de natuurlijke situatie betekent dit concreet dat mensen presteren omdat ze (1) erkenning nastreven, (2) erkenning (aanmoediging, uiting van waardering …) graag ontvangen, (3) graag presteren of een combinatie van deze redenen.
- In de cultuurafhankelijke situatie presteren mensen om dezelfde drie redenen en daarnaast ook omdat presteren nodig is voor: (4) een vergoeding, (5) promotie of (6) uitdagender taken of een combinatie van deze redenen.
-
Een belangrijk onderscheid is dat presteren om de eerste drie redenen een goed gevoel bezorgt, terwijl dit niet altijd zo is bij presteren om de laatste drie redenen.
Eenvoudig gedragsmodel
Het diagram toont hoe het reële gebeuren (extern en intern) via louter fysiologische acties en acties die we bewust ervaren, ons gedrag bepalen. We noemen het een eenvoudig gedragsmodel omdat o.a. het denken meer dan één actie omvat.
- De acties boven de blauwe lijn volgen uit wat er initieel in de buitenwereld gebeurt: lichtgolven bereiken ons oog, geluidsgolven ons oor... . De acties onder de blauwe lijn volgen uit wat er initieel in het lichaam gebeurt, met achteraan de psychische acties ‘voelen, willen en denken’ die het gedrag bepalen.
- Zintuigen zijn organen die elk een afzonderlijke functienaam hebben, bv het orgaan oor heeft de functie gehoor. Maar de gezamenlijke organen hebben geen gezamenlijke functienaam, daarom gebruiken we ‘zintuigen’ als functienaam.
- Tussen waarnemen en ‘acties van behoeften’ is er een rechtstreekse snelle verbinding 3 (een eerste evolutionaire ontwikkeling). Deze kan tegelijk functioneren met de tragere verbinding 4, wat de ontdekking van William James verklaart (we beven voor we bevreesd zijn).
- De verbinding tussen waarnemen en ‘acties van behoeften’ via het denken is deze die de sociale zoogdieren en de mens normaal gebruiken. Ze sluit aan bij de bevinding dat als door hersenletsel de gevoelsfunctie niet meer functioneert ons redelijk gedrag wegvalt (ref. nog toevoegen).
- De cyclus ‘voelen – willen – denken – behoeften’ kan enkele malen doorlopen worden vooraleer te resulteren in gedrag.
- Het denken is geen ervaring maar gebeurt met medeweten van het organisme. In essentie bestaat denken uit de vorming van een oordeel over de situatie en de eventuele gevolgen van het gedrag. De afbeelding Gedragsmodel, essentie toont in detail hoe deze oordeelsvorming verloopt.
Nog geen reacties