Sociale zoogdieren waaronder de mens gedragen zich even sociaal tegenover hun groepsleden als tegenover hun verwanten terwijl andere zoogdieren zich enkel tegenover hun verwanten sociaal gedragen, een gedragsverandering die de laatste belangrijke evolutiestap betekende.
Deze eigenschap maakt de overlevingskans van de groep groter en is dus het resultaat van natuurlijke selectie.
Frans De Waal als pionier
Vorige eeuw deed de Nederlandse primatoloog Frans De Waal (°1948) jarenlang onderzoek naar het sociaal gedrag van primaten en schreef hierover verschillende boeken waaronder in 1982 Chimpanseepolitiek. Zijn observatie leerde hem dat het gedrag van deze mensapen zowel intelligent als emotioneel gedreven is en zijn boek trok voor het eerst internationaal de aandacht.
In 2006 publiceerde hij samen met twee andere wetenschappers een artikel in het Amerikaanse tijdschriftPNAS, waarin zij aantonen dat olifanten over zelfbewustzijn beschikken. Na het slagen voor de spiegeltest konden de olifanten onder het rijtje mens, mensaap en dolfijn worden geschaard.
Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Frans_de_Waal (2026)
Biologische wetenschap volgt
Sedertdien aanvaardt de biologische wetenschap dat naast het gedrag van primaten ook dat van olifanten en dolfijnen socialer is dan dat van andere zoogdieren. Vermits de hond en het paard gedomesticeerd zijn ontbreken zij in dit lijstje. Maar is dit terecht? In de voorbije decennia neemt onderzoek enorm toe en verandert de opvatting over emoties, empathie en cognitie bij dieren even snel.
Bron 1: https://www.volbloeds.nl/kan-je-paard-je-emoties-aanvoelen-wetenschap-zegt-ja/ (2026)
Bron 2: https://www.nationalgeographic.nl/dieren/2022/09/wat-gaat-er-in-dieren-om-net-als-wij-voelen-ze-verdriet-en-willen-plezier-maken (2026)
Bron 3: https://nl.infoanimales.net/olifanten/Sociaal-leren-bij-olifanten%3A-spel–cultuur-en-empathie/ (2026)
Inzicht over agressie verandert
Daarnaast ging de wetenschap er tot einde vorige eeuw van uit dat het gedrag van een groep jager-verzamelaars die in conflict kwam met een naburige groep kon veranderen in agressief en zelfs moorddadig gedrag. Ondertussen is hier geen eensgezindheid meer over, zie ook begrip Menselijk natuur.
Nog geen reacties