We volgen de opvatting van Immanuel Kant dat we de werkelijkheid nooit kunnen leren kennen zoals ze is maar slechts zoals ze aan ons verschijnt, wat betekent dat er twijfel blijft over de uitgangspunten van de natuurwetenschappen, ook al heeft deze twijfel geen praktische betekenis meer. Zo twijfelt men bvb niet aan het bestaan van krachten in de fysica en in dezelfde zin ook niet aan het bestaan van functies in de gedragsleer. Tot de natuurwetenschappen rekenen we de studie van het dierlijk gedrag en van het gedrag van de mens in zijn natuurlijke situatie dat in contrast staat met menselijk gedrag in de cultuurgebonden situatie. De uitgangspunten van alle natuurwetenschappen hebben geen waarde op zich maar worden pas waardevol van zodra ze verschijnselen kunnen verklaren en ze blijven dit tot er betere verklaringen worden ontdekt.
Stelling 1 · Wetenschappelijke methode
Jan Chandesais 22 februari 2015
(het begrip oordeel ontbreekt nog in de begrippenlijst) Sedert Kant maakt men in de kennisleer onderscheid tussen analytische en synthetische oordelen. Analytische oordelen zijn louter verklarend, ze geven meer uitleg over reeds bestaande kennis (bv: een paard is een dier) terwijl synthetische oordelen de bestaande kennis verder uitbreiden (bv: water kookt op 100 °C). Krachten en functies hebben met elkaar gemeen dat we ze niet als dusdanig kunnen waarnemen maar dat we hun bestaan kunnen afleiden uit de acties die ze veroorzaken. Bv het gehoor kunnen we zoals de zwaartekracht slechts veronderstellen via het waarnemen van de acties ‘horen van geluiden’ en ‘vallen van lichamen’. Dat hun acties meestal een causale keten van acties veroorzaken lijkt mij juist.
jef cools 22 februari 2015
synthetisch oordeel: wat moet ik me daarbij voorstellen in de hoofding van de stelling staat natuurwetenschappen, verder wordt er gesproken over natuur- en menswetenschappen. wordt met krachten en functies hetzelfde bedoeld, met name een initiatie tot vorming van een causaliteit.