Stelling 3 · Natuurlijk sociaal gedrag

Ontdekking van bestaan van bewustzijn bij de hogere diersoorten

Nieuwe inzichten sedert midden vorige eeuw

Sedert midden vorige eeuw ontstaan er inzichten in de biologie die verschillen van het tot dan toe bestaande gedachtegoed, dat we in de verdere tekst traditioneel noemen.

Bewustzijn is niet exclusief menselijk

Traditioneel beschouwt men het bewustzijn als een exclusieve verworvenheid van de mens, terwijl de biologie het bewustzijn en de mogelijkheid tot denken bij de primaten en de hogere zoogdieren niet uitsluit. Meer bepaald stelt de biologie dat het bewustzijn tijdens de evolutie samen is ontstaan met de ontwikkeling van de cortex (hersenschors). Het grotere cortexvolume bij de mens verklaart wel zijn groter kenvermogen maar is nog geen bewijs van een hogere vorm van bewustzijn. Onderstaande afbeelding toont tot welke acties het kenvermogen aanzet.

Soorten functies met hun acties

Tabel van de functies levenswil, gevoel en verstand met de acties die erbij horen, en of het organisme die bewust ervaart en er inbreng in heeft.

  1. De levenswil is de initiële functie met louter fysiologische acties, die alle organismen gemeen hebben. Ook planten hebben een levenswil maar enkel de mens en dieren hebben een kenvermogen.
  2. Dit medeweten is onbewust voor de lagere diersoorten en bewust voor de mens, de zoogdieren en de vogels.
  3. ‘Voelen en waarnemen‘ kunnen als fysiologisch fenomeen worden vastgesteld, maar ‘willen’ niet, voor meer info zie fysiologie.
  4. De autonome acties van het kenvermogen worden altijd door het organisme ervaren. De lagere diersoorten ervaren deze acties onbewust, de mens, zoogdieren, vogels e.a. ervaren ze bewust.

Moreel gedrag heeft een biologische basis

Het bestaan van moreel gedrag wordt traditioneel beschouwd als een verworvenheid en voorrecht van de mens, zie stelling S2. Progressieve biologen komen ondertussen tot de bevinding dat de menselijke moraal een biologische basis heeft. Zie bv: Frans De Waal 1996, Good Natured. The origins of wright and wrong in humans and other animals.

Altruïsme in de biologie

Terwijl de term ‘moreel gedrag’ met betrekking tot dieren nog moeilijk ligt, is altruïsme al meer ingeburgerd. Toch blijft altruïsme voor de moraalfilosofie voorbehouden aan de mens, terwijl het voor de biologie deel uitmaakt van het spontaan gedrag van de hogere diersoorten.

Voor info over altruïsme in de biologie, zie bv: http://nl.wikipedia.org/wiki/Altru%C3%AFsme en http://en.wikipedia.org/wiki/Altruism#Evolutionary_explanations



Nog geen reacties

Laat een reactie achter

Reacties worden vóór publicatie nagelezen. Je e-mailadres wordt niet getoond.