Ontstaan van bewustzijn en gewoon verstand

Ervaringen zijn ouder dan bewustzijn

• Zelfs diersoorten met zintuigen zonder wervelkolom ervaren een hongergevoel, zo niet zou hun gedrag niet kunnen verklaard worden, zie stelling Gevoel S2. Er zijn dus ervaringen geëvolueerd vóór het bewustzijn, wat ook voor het pijngevoel geldt, zie begrip pijngevoel voor meer info.
• Onderstaand diagram toont de functies gevoel en primair verstand die nodig zijn voor het teweegbrengen van de autonome acties voelen, waarnemen en willen. De evolutie van bewustzijn was een voorwaarde om gedrag te kunnen aanleren dat een actieve inbreng vergt.

Bewustzijn als voorwaarde voor aangeleerd gedrag

• Wij beschouwen bewustzijn als een voorwaarde om gedrag te kunnen aanleren dat geen autonoom gedrag is of een imitatie van ouderlijk gedrag. Zo’n gedrag vergt een eigen inbreng, zie in diagram rechterkolom onderaan, en vergt bewustzijn als voorwaarde. Zie begrip bewustzijn voor meer info .

Aanwezigheid van bewustzijn bij zowel vogels als zoogdieren

• Volgens de ‘Verklaring van Cambridge’ wordt bewustzijn gegenereerd in neurologische substraten van de hersenen, waarover naast de mens ook de zoogdieren en de vogels beschikken, zie hieronder bron 1. Volgens bron 2 is de basis voor deze neurologische substraten geëvolueerd bij een voorouder van zowel zoogdieren als vogels, die ten minste 300 miljoen jaar geleden leefde.
• Verklaring van Cambridge over bewustzijn, 7 juli 2012
  De afwezigheid van de neocortex lijkt een organisme niet te beletten om affectiviteit te kunnen ervaren. Uit convergerend bewijs blijkt dat niet-menselijke dieren de neuro-anatomische, neuro-chemische en neurofysiologische substraten voor bewustzijnstoestanden hebben, samen met het vermogen om doelbewust gedrag te vertonen. Bijgevolg blijkt uit het hoofddeel van het bewijsmateriaal dat mensen niet uniek zijn in de beschikking over de neurologische substraten die bewustzijn genereren. Niet-menselijke dieren, met inbegrip van alle zoogdieren en vogels en vele andere dieren, waaronder octopussen, beschikken ook over deze neurologische substraten.
  Bron 1: https://nl.wikipedia.org/wiki/Bewustzijn#Dierenbewustzijn (2017).
• “Dieren, zoals vogels werden min of meer gezien als mooie automaten alleen in staat tot stereotiepe activiteiten”, zegt Karten. “Maar dit soort denken vormde een ernstig probleem voor neurobiologen die de evolutionaire oorsprong van de zoogdierencortex proberen te achterhalen. En die proberen te verklaren waar al die complexe schakelingen vandaan komen en wanneer zij voor het eerst evolueerden?” Het onderzoek levert het begin van een antwoord: dat er een gemeenschappelijke voorouder van zowel zoogdieren en vogels was, die ten minste 300 miljoen jaar geleden leefde.
  Bron 2: https://www.brainquest.nl/onze-hersenen-lijken-meer-op-die-van-vogels-dan-we-dachten/ (juli 2019).