Over de indeling der diersoorten geeft Wikipedia informatie op https://nl.wikipedia.org/wiki/Dierenrijk en op https://nl.wikipedia.org/wiki/Fylogenetische_stamboom#Naar_de_21ste_eeuw. Deze beide pagina’s bevatten een vergelijkbaar maar toch verschillende indeling met telkens slechts één onderverdeling ‘gewervelden’ waarvan de mens als één van de vele soorten deel uitmaakt.
Naast een gebrek aan eenvormigheid, geven deze indelingen geen inzicht in de belangrijke nieuwe eigenschappen die vooral bij de gewervelden geëvolueerd zijn. Om die twee redenen verkiezen wij een rangschikking die zich beperkt tot slechts zes stappen waarvan de vier laatste gewervelden zijn.
Onze definitie: We rangschikken de diersoorten in stappen die overeenkomen met het ontstaan van belangrijke nieuwe eigenschappen en zich uitstrekken over miljoenen jaren van evolutie.
Mijlpalen bij de evolutie van diersoorten
- Dieren zonder zintuigen, geëvolueerd uit een ééncellig micro-organisme, de voorouder van planten en dieren
- Dieren met zintuigen zonder wervelkolom
- Gewervelde dieren zonder bewustzijn
- Dieren met bewustzijn en beperkt verstand
- Vogels en zoogdieren
- Sociale zoogdieren
Aantal diersoorten
De schedellozen, de manteldieren en de gewervelde dieren worden in de stam van de chordadieren geklasseerd. Alle organismen in de overige stammen zijn ongewervelde dieren.
Het dierenrijk is een zeer divers rijk. Naar schatting zijn er momenteel zowat 2 miljoen soorten beschreven door de systematici maar men neemt aan dat er nog eens zo veel onbekende dieren zijn, voornamelijk in de tropische wouden en de diepzeeën. Regelmatig worden er nieuwe soorten ontdekt, niet alleen ongewervelden maar ook vissen, amfibieën, reptielen, vogels en zoogdieren. Ongeveer 80 % van alle bekende diersoorten behoort tot de stam van de geleedpotigen (o.a. insecten).
Bron:https://www.natuurpunt.be/sites/default/files/images/inline/handboekng6_dieren_1.pdf (jul 2014)
Deze bron bestaat ondertussen niet meer. Maar vermits de tekst niet achterhaald is en we een gelijkaardig taartdiagram niet vinden, behouden we beide (oktober 2026).
Eenvoudige indeling
We beginnen met de overzichtelijke indeling van het dierenrijk in 7 stammen:
- Vissen (pisces)
- Amfibieën (amphibia)
- Reptielen (reptilia)
- Vogels (aves)
- Zoogdieren (mammalia)
- Insecten (Insecta)
- Restgroep die ongeveer 98% van alle diersoorten bevat
met slechts de sponzen en weekdieren (Mollusks) in de tekening hieronder
Indeling in 35 stammen
In de biologie is een stam een fundamenteel classificatieniveau dat wordt gebruikt om organismen in grote, evolutionair verwante groepen in te delen. Het dierenrijk bevat ongeveer 35 stammen.
Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Stam_(biologie)
Het belangrijkste onderscheid tussen gewervelden en ongewervelden is de aanwezigheid van een verstevigde kolom van wervels rond de centrale zenuw, die bij de ongewervelden ontbreekt. De gewervelden hebben zich ontwikkeld uit de ongewervelden waartoe ongeveer 98% van alle diersoorten worden gerekend. Nochtans is het geen coherente groep dieren. Veel leden van deze groep zijn meer verwant met de gewervelde dieren dan met andere ongewervelden.
Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Chorda_dorsalis (mei 2019)
Verwar de wervelkolom niet met een chorda. Sommige chordadieren hebben een chorda die niet tot een wervelkolom uitgroeit. Een voorbeeld hiervan is het ongewervelde lancetvisje wiens chorda dorsalis (uitgegroeide chorda) dient voor versteviging en als aanhechtingspunt voor de spieren.
Bronnen: https://nl.wikipedia.org/wiki/Ongewervelden en https://nl.wikipedia.org/wiki/Chorda_dorsalis
De ongewervelde dieren vormen in strikte zin geen taxonomisch niveau, maar een groep die bestaat uit een verzameling van verschillende stammen en onderstammen.
Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Ongewervelden
Ongewervelden kunnen worden ingedeeld in verschillende groepen met als belangrijkste 5: geleedpotigen (zoals insecten, spinnen en schaaldieren), weekdieren (zoals slakken, inktvissen en oesters), stekelhuidigen (zoals zeesterren en zee-egels), neteldieren (zoals kwallen en koralen) en wormen (zoals regenwormen en bloedzuigers).
Bron: https://maestrovirtuale.com/nl/ongewervelden-kenmerken-classificatie-voorbeelden-systemen/
Indeling dierenrijk
Nog geen reacties